E-ticaret

E-ticarette dolandırıcılar gece çalışıyor

Yazı:  | 

Ödeme şirketi PayU, geçtiğimiz sene e-ticaret sektöründeki dolandırıcılıklarla ilgili kapsamlı bilgi verdi. 2016’da 56 milyon liralık dolandırıcılık girişimini engelleyen şirket, yüzde 100’e yaklaşan yakalama oranı ile dikkat çekiyor.

Kendi sistemleri üzerinden yapılan işlemlerde, toplam 1.230 işyeri ve 33 bin 896 müşteriyi dolandırılmaktan kurtardığını açıklayan PayU, 2015’te de 48 milyon liralık dolandırıcılık girişiminin önüne geçmişti.

En yüksek tutar 64.527 TL

2016’nın en yüksek tutarlı dolandırıclık girişimi 64 bin 527 TL olarak kaydedilirken, sektörel bazda girişimlerin kırılımı da şirketin açıklamasında yer buldu. Girişim sayısı açısından birinci sırada elektronik gelirken, bunu “katalog” olarak da bilinen, çok amaçlı ürün satan mağazalar, turizm, giyim, kuyum, aksesuar ve kırtasiye sektörleri izliyor.

En çok ‘fraud’ girişimi yüzde 80 ile masaüstünden yapılırken, en yüksek risk grubu altında cep telefonu, elektronik eşya, kuyum, uçak bileti gibi hızlı nakit dönüşümü sağlayan ürünler satan işyerleri bulunuyor.

Sabah azalıyor gece artıyor

Dolandırıcılık girişimleri alışverişlerin arttığı özel günler öncesinde de yaklaşık yüzde 30 oranında artışa geçiyor. Gün içerisinde en çok girişim 21:00 – 00:00 saatleri arasında gerçekleşirken, bunu 17:00 – 20:00 arasındaki zaman dilimi izliyor. En az girişim, 07:00’de ortalama 456 adetle, en yüksek girişim ise 23:00’de 3.763 adetle yaşanıyor.

Konuyla ilgili bilgi veren PayU Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Tarık Tombul, “Fraud girişimleri hem kart sahipleri hem de şirketlerde telafisi güç zararlara yol açıyor. Bunun yanında harcama itirazı, müşteri hizmetleri, savcılık şikayetleri gibi operasyonel süreçler Türkiye ekonomisine dahi zarar verecek maliyetlere neden oluyor” dedi.

“Dolandırıcılığı sıfırlıyoruz ya da sıfıra yaklaştırıyoruz”

Tombul, konuşmasına şöyle devam etti: “Fraud işlemlerin bir zararı da internet üzerinden yapılan işlemlerde güven sorunu yaratması. Dolandırıcılık işlemine maruz kalan kart hamili e-ticaretten uzaklaşabiliyor. Bu hem e-ticaret sektörü hem de ülke ekonomisi açısından olumsuz sonuçlar doğuruyor. Daha geniş kapsamda ele aldığımızda kartıyla dolandırıcılık işlemi yapılan bir kişinin tekrar online alışveriş yapması güçleşiyor. Bir ödeme kuruluşu olarak başlıca amaçlarımızdan biri e-ticaret ekosistemini büyütmek ve işyerlerimizi güçlendirmek. Fraud çözümlerimizle işyeri bazında fraud oranını yüzde 99 oranında azalttığımız durumlar söz konusu. Bu oranı rakamla ifade etmek gerekirse; örneğin kartla gerçekleştirilen işlemlerde aylık 10.000 TL değerinde fraud problemi yaşayan bir işyeri bunu 100 TL’ye kadar düşürebiliyor hatta bazı işyerlerimizde bu oran sıfırlanıyor.”

PayU dolandırıcılık girişimlerini nasıl tespit ediyor?

PayU ile çalışmak isteyen işyerleri özel bir süzgeç ve skorlama sisteminden geçirilerek sisteme dahil ediliyor.

Faaliyet alanı ve risk iştahı doğrultusunda işyeri için özel kurallar belirleniyor.

Daha sonra gerçekleştirilen her işlem için bir risk skoru belirleniyor, skor dahilinde işlemler ret ediliyor ya da manuel kontrol için PayU’nun fraud analistlerinin kontrolüne gönderiliyor.

PayU’nun fraud ekibi tarafından manuel olarak kontrol edilen işlem için fraud ya da değil kararı veriliyor.

Fraud işlemler için işyeri bilgilendirilerek ürün satışı veya hizmet sunumu durduruluyor.

Fraud işlemde kullanılan veriler kara listeye alınıyor ve tekrar işlem yapılması böylelikle engelleniyor.

Dolandırıcılıktan korunmak için dikkat etmeniz gerekenler

Öte yandan PayU, işyerleri ve kart sahiplerinin fraud konusunda dikkat etmesi gereken hususlara da açıklamasında yer verdi:

Kart sahipleri
Kart bilgilerini kimse ile paylaşmamalıdır.

Fiyatın ürün ile karşılaştırıldığında mantıksız olduğu senaryolar için sipariş vermemelidir. (Örn. 4.000 TL’lik bir telefonun 2.000 TL’ye satılması)

E-posta adresine gönderilen, kaynağı belirsiz linkler üzerinden işlem yapmamalı, kart bilgilerini paylaşmamalıdır.

Kartından gerçekleşmiş olan işlemleri düzenli olarak takip etmelidir.

İŞYERLERİ
Fraud konusunda bilinçli olmalı, anti fraud hizmeti sunan ödeme kuruluşları ve bankalar ile çalışmayı tercih etmelidir.

Olağandışı siparişler ve teslimat adresinin değiştirildiği veya kurye merkezi, çay ocağı, büfe vb. teslimat talep edildiği senaryolar için dikkatli olmalıdır.

Şüpheli buldukları işlemler için bankalar veya ödeme kuruluşları ile irtibata geçmelidir.

İade işlemlerini POS üzerinden yapmalıdır, talep edilen hesaba ya da elden iade yapmamalıdır.

Chargeback konusunda bilinçli olmalıdır.